No to Nuclear, Yes to Renewables for Wales

Joint Media Release

Anti-nuclear campaigners meeting last weekend in Wrexham (25 October) issued a declaration calling on politicians representing Welsh constituencies in parliaments in Cardiff and Westminster to work for a nuclear free, renewables powered Wales.

Attendees at the screening of the award-winning film SOS: The San Onofre Syndrome organised by PAWB (Pobol Atal Wylfa-B, People against Wylfa B) hosted at the Ty Pawb Arts Centre in Wrexham also saw a special video message sent by the Californian filmmakers and heard from Stephen Thomas, Emeritus Professor in Energy Policy at Greenwich University and Richard Outram, Secretary of the Welsh Nuclear Free Local Authorities, who both joined the meeting online.

Welsh campaigners are working with US, Canadian and other UK activists to establish a Transatlantic Nuclear Free Alliance to campaign on issues of common concern. The film (https://sanonofresyndrome.com/) highlights the impact of the decommissioning and the legacy of managing deadly radioactive waste faced by the neighbours of the San Onofre nuclear power plant in California.

The film’s messages resonate with international audiences faced with identical threats and challenges. Commenting Professor Thomas said:

“The nuclear industry tries to assure us the radioactive waste disposal and reactor decommissioning are established processes with easily affordable costs. The truth is that we are three or more decades away from permanent disposal of waste and of carrying out the most challenging stages of decommissioning. The cost will be high, and the failure of previous funding schemes means the burden will fall on future taxpayers, generations ahead”. 

Despite this, the UK Government will introduce developer-led siting plans, permitting nuclear operators to apply to locate new plants in sites throughout Wales, and intends to reduce regulation in the nuclear industry. A recent Memorandum of Understanding was also signed with the United States which could lead to British regulators being obliged to accept US reactor designs not currently approved for deployment in the UK. Great British Energy – Nuclear has also acquired land at Wylfa in Anglesey (Ynys Mon) as a potential site for the deployment of one or more so-called Small Modular Reactors being commissioned from Rolls Royce and the US company Westinghouse has also expressed interest in constructing a larger nuclear plant there. The Welsh Government specifically created Cwmni Egino to develop a new nuclear plant on the Trawsfynydd site at the heart of the beautiful Eryri National Park. And in South Wales, US newcomer Last Energy is seeking permission to deploy multiple micro reactors on a former coal power station site at Llynfi outside Bridgend.

Now eight leading campaign groups have backed the Wrexham Declaration which denounces the continued political obsession with the pursuit of nuclear power as a ‘fool’s errand’.

NFLA Secretary Richard Outram explains why: “Nuclear is too slow, too costly, too risky, contaminates the natural environment compromising human health, and leaves a legacy of nuclear plant decontamination and radioactive waste management lasting millenia that is ruinously expensive and uncertain. And nuclear plants represent obvious targets to terrorists and, as we have seen in Ukraine, to hostile powers in times of war”.

Campaigners are also convinced that nuclear will worsen fuel poverty or climate change.

As Welsh people face spiralling energy costs, with many in fuel poverty, from new month a new nuclear levy will be added to all customer’s energy bills to help pay for the construction of the eyewateringly expensive Sizewell C nuclear plant in Suffolk and nuclear generation costs much more than generation from renewables, meaning more expensive electricity for consumers.

Significant nuclear generating capacity will also only come on line in at least a decade’s time, perhaps longer, and maybe never, when the most critical phase in which human intervention can arrest inexorably rising temperatures is now. Every pound spent on nuclear in the never never is a pound denied for investment in the proven renewable technologies that can be built at scale and can deliver far cheaper, sustainable electricity now.

The anti-nuclear groups firmly believes that Wales can provide for its own energy needs solely through renewable energy. This must be combined with the comprehensive roll out of a national programme of insulating homes and public buildings. This combination would provide electricity quicker and cheaper for consumers and make homes warmer, reducing fuel bills and fuel poverty, and improving public health, whilst cutting energy consumption and creating jobs, with many of these being directed to residents in poorer communities.

This initiative needs to be a national effort, with government supporting householders and residents to install renewable systems, such as roof top solar, to make their homes and communities more energy-efficiency and energy self-sufficient. A greater effort must also be made to utilise the potential of tidal, micro-hydro and geothermal power to contribute to the nation’s needs.

In making this Declaration, campaigners urge local Councillors, Welsh Government ministers, Senedd members, and MPs representing Welsh constituencies at Westminster to embrace this vision and join with the communities and people of Wales in working ‘together, earnestly and collaboratively, to provide for our nation a sustainable and affordable energy future that is free of the blight of nuclear power’.

Several sponsors of the Declaration commented:

Jill Evans and Jill Gough, CND Cymru:

“CND Cymru congratulates Welsh anti-nuclear groups on their ‘No to Nuclear, Yes to Renewables Declaration issued in Wrecsam today! We remain proud of our work over many years in strengthening the aspiration amongst local authorities, groups and individuals for a Nuclear Free Wales – as first declared on February 23rd 1982. With climate change, nuclear accidents and pollution of our environment, the ambition for Wales and internationally has become even more important in the 21st century“.

Brian Jones, No Nuclear Llynfi:

“When we were campaigning for a nuclear free Wales in the 1980s, renewable electricity generation barely existed. Now renewable energy has become mainstream, and is so much cheaper than nuclear power, it’s hard to understand why some people still want nuclear power, despite the dangers, cost, and the unsolved problem of dealing with the nuclear waste.”

Linda Rogers, Welsh Green Party and North-West Wales Green Party:

“Advocates of nuclear power have tried to persuade us it is cheap, then that it would avert climate change and now, with the increased weaponisation of nuclear plants, they would persuade us it is good for security. Nuclear power destabilises the system, is dangerous and only increases the crisis of climate change.” 

Notes to Editors:

Please direct enquiries related to the media release and the Declaration to Richard Outram, NFLA Secretary by email to richard.outram@manchester.gov.uk

The Wrexham Declaration reads:

The Wrexham Declaration – No to Nuclear, Yes to Renewables for Wales

This Declaration, issued in Wrexham on 25 October 2025, follows similar Declarations made in Aberystwyth (2017), Machynlleth (2018), Caernarfon (2022) and Cardiff (2022).

We, being individuals or representatives of organisations campaigning for a nuclear-free and sustainably-powered Wales, believe that:

• The current obsession of the Westminster and Cardiff Governments in developing new capacity in nuclear power generation is a ‘Fools’ Errand’. We are opposed to public investment in these technologies and to public bodies such as Cwmni Egino and Great British Energy – Nuclear established to faciliate them. We also oppose UK Government plans to streamline the development of new nuclear power plants by introducing ‘developer led’ siting policies (EN-7 and EN-8), deregulating the industry, and curtailing the rights of objectors to challenge nuclear developments in Court.
• New nuclear will worsen the cost-of-living crisis confronted by the people of Wales. Our citizens already struggle to pay astronomical energy bills, levied by profiteering fossil fuel companies. Many are in fuel poverty being forced to choose between heating and lighting their homes or going hungry. Nuclear means still higher energy bills as an additional nuclear levy will be applied to customers bills from next month to pay the costs of nuclear developers and nuclear represents the most expensive method to generate electricity.
• New nuclear provides no solution to the threat of climate change faced by the people of Wales. Dependence on fossil fuels has leading to rising global temperatures and rising sea levels. Nuclear power plants simply take too long to build and will come on stream far too late to address the looming crisis.
• New nuclear will endanger the health of the Welsh people. Civil nuclear power generation is risky, with the possibility of calamatous accidents and it is certain that new nuclear power stations will be priority targets for terrorists, cyber criminals and – as the war in Ukraine has shown – hostile powers in time of war. Civil nuclear is also linked to military nuclear and Wales seeks no part in a nuclear conflict which would decimate our nation. Exposure to radiation adversely impacts human health, with studies demonstrating increased instances of cancers, strokes and cardiovascular disease. This has been documented at Trawsfynydd Lake. Research shows that women and children are disproportionately impacted, but this is often ignored.
• New nuclear will inexorably damage the Welsh landscape and environment. Nuclear generation will poison our waterways, our atmosphere and our coastline with radioactive contamination. Nuclear power plants are intrustive and often ugly structures, accompanied by miles of perimeter wire and armed guards. Even so called Small Modular Reactors are not small! It is particularly shameful that politicians continue to lobby for new nuclear developments in idyllic Eryri, the premier National Park of Wales, and on beautiful Ynys Mon. And after several decades nuclear generation leaves behind contaminated plants and toxic waste, left for future generations to deal with at vast expense over millenia.
• Reliance upon nuclear power will reinforce Wales’s dependence upon foreign technology, finance and uranium fuel products as these are synonymous with nuclear generation. New nuclear further ties Wales to England as the principal beneficiaries for Welsh nuclear generation will be English consumers, making aspirations for independence less achieveable. Nuclear projects at Wylfa on Ynys Mon and at Trawsfynydd in Gwynedd, parts of North Wales in which Welsh is the first language, will inevitably lead to a huge influx of construction workers and plant operators, most of whom will not speak Welsh. This will lead to a diminution of the use of our national language and damage the linguistic heritage of the region.

We are convinced then that:

• Nuclear is no solution to fuel poverty or climate change, and cannot, and must not, be our energy future in Wales; rather we believe that reducing demand, through improving the energy efficiency and insulation of our buildings and changing our lifestyles and behaviour, alongside the generation and storage of renewable energy through the employment of the full panoply of available and emerging technologies drawing upon the manifest natural resources of our nation can provide in the medium term affordable and sustainable energy for the people, communities and businesses of Wales, whilst also addressing the challenge of climate change.
• The people and communities of Wales will become more empowered and will find a greater purpose in taking individual action and working collectively to generate, store and distribute their own green power in the knowledge that this is for community benefit and not for profit. We commend those individuals and groups in Wales engaged in the generation of energy using renewable technologies or working in opposition to nuclear power.
• Such a future for our nation will mean the creation of many more accessible and sustainable jobs, and greater access to affordable and sustainable power, for the people of Wales, including our citizens living in isolated communities, than can the continued consumption of fossil fuels and the vain glorious pursuit of civil nuclear power.

We therefore call upon all politicians, communities and people of Wales to work together, earnestly and collaboratively, to provide for our nation a sustainable and affordable energy future that is free of the blight of nuclear power; to this end we resolve to create structures, host activities and events and offer support to activists and community groups in Wales generating sustainably or working in opposition to nuclear power.

No to Nuclear, Yes to Renewables for Wales

Signed,

Deilwen Evans on behalf of CADNO (Cymdeithas Atal Dinistr Niwclear Oesol)
Jill Evans and Jill Gough on behalf of CND Cymru (CND Wales)
Robat Idris on behalf of Cymdeithas yr iaith (the Welsh Language Society)
Awel Irene on behalf of Heddwch Ar Raith (Peace Action Wales)
Brian Jones on behalf of Na Niwclear Llynfi (No Nuclear Llynfi)
Councillor Sue Lent on behalf of the Welsh NFLAs (Nuclear Free Local Authorities)
Dylan Morgan on behalf of PAWB (Pobol Atal Wylfa-B, People against Wylfa B)
Linda Rogers on behalf of the Welsh Green Party and North West Wales Green Party

---

Datganiad i’r Cyfryngau ar y cyd

Cyhoeddodd ymgyrchwyr gwrth-niwclear a gyfarfu y penwythnos diwethaf yn Wrecsam (25 Hydref) ddatganiad yn galw ar wleidyddion sy’n cynrychioli etholaethau Cymru mewn seneddau yng Nghaerdydd a San Steffan i weithio dros Gymru sy’n cael ei phweru gan ynni adnewyddadwy diniwclear.

Gwelodd mynychwyr y dangosiad o’r ffilm arobryn SOS: The San Onofre Syndrome a drefnwyd gan PAWB (Pobol Atal Wylfa-B, Pobl Against Wylfa B) a gynhaliwyd yng Nghanolfan y Celfyddydau Tŷ Pawb yn Wrecsam neges fideo arbennig a anfonwyd gan wneuthurwyr y ffilm o Califfornia a chlywodd gan Stephen Thomas, Athro Emeritws mewn Polisi Ynni ym Mhrifysgol Greenwich a Richard Outram, Ysgrifennydd Awdurdodau Lleol Diniwclear Cymru, a ymunodd â’r cyfarfod ar-lein.

Mae ymgyrchwyr o Gymru yn gweithio gydag ymgyrchwyr eraill yn yr Unol Daleithiau, Canada a’r DU i sefydlu Cynghrair Niwclear a r draws yr Iwerydd i ymgyrchu ar faterion o bryder cyffredin. Mae’r ffilm yn tynnu sylw at effaith y datgomisiynu a’r etifeddiaeth o reoli gwastraff ymbelydrol marwol sy’n wynebu cymdogion gorsaf bŵer niwclear San Onofre yng Nghaliffornia.

Mae negeseuon y ffilm yn atseinio gyda chynulleidfaoedd rhyngwladol sy’n wynebu’r un math o fygythiadau a heriau. Gwnaeth yr Athro Thomas y sylw canlynol am hynny:

“Mae’r diwydiant niwclear yn ceisio ein sicrhau bod gwaredu gwastraff ymbelydrol a datgomisiynu adweithyddion yn brosesau sefydledig â chostau hawdd fforddiadwy. Y gwir yw ein bod dri degawd neu fwy i ffwrdd o waredu gwastraff yn barhaol ac o gynnal y camau mwyaf heriol o ddatgomisiynu. Bydd y gost yn uchel, ac mae methiant cynlluniau cyllido blaenorol yn golygu y bydd y baich yn disgyn ar drethdalwyr y dyfodol, am genedlaethau i ddod”.

Er gwaethaf hyn, bydd Llywodraeth y DU yn cyflwyno cynlluniau lleol dan arweiniad datblygwyr, gan ganiatáu i weithredwyr niwclear wneud cais i leoli gorsafoedd newydd mewn safleoedd ledled Cymru, ac mae’n bwriadu lleihau rheoleiddio yn y diwydiant niwclear. Llofnodwyd Memorandwm Cyd-ddealltwriaeth diweddar hefyd gyda’r Unol Daleithiau a allai arwain at orfodi rheoleiddwyr Prydain i dderbyn dyluniadau adweithyddion yr Unol Daleithiau nad ydynt wedi’u cymeradwyo ar hyn o bryd i’w defnyddio yn y DU. Mae Great British Energy – Nuclear hefyd wedi caffael tir yn Wylfa yn Ynys Môn fel safle posibl ar gyfer defnyddio un neu fwy o Adweithyddion Modiwlaidd Bach fel y’u gelwir yn cael eu comisiynu gan Rolls Royce ac mae cwmni Westinghouse o’r Unol Daleithiau hefyd wedi mynegi diddordeb mewn adeiladu atomfa fwy yno. Creodd Llywodraeth Cymru Cwmni Egino yn benodol i ddatblygu atomfa newydd ar safle Trawsfynydd yng nghanol Parc Cenedlaethol hardd Eryri. Ac yn Ne Cymru, mae’r newydd-ddyfodiad o’r Unol Daleithiau Last Energy yn gofyn am ganiatâd i ddefnyddio sawl micro-adweithydd ar hen safle gorsaf bŵer glo yng Nghwm Llynfi y tu allan i Ben-y-bont ar Ogwr.

Nawr mae wyth grŵp ymgyrchu blaenllaw wedi cefnogi Datganiad Wrecsam sy’n condemnio’r obsesiwn gwleidyddol parhaus â mynd ar drywydd pŵer niwclear fel ‘breuwddwyd gwrach’.

Mae Ysgrifennydd yr NFLA, Richard Outram, yn esbonio pam: “Mae niwclear yn rhy araf, yn rhy gostus, yn rhy beryglus, yn halogi’r amgylchedd naturiol sy’n peryglu iechyd pobl, ac yn gadael etifeddiaeth o ddiheintio gweithfeydd niwclear a rheoli gwastraff ymbelydrol sy’n para am filoedd o flynyddoedd sy’n ddinistriol o ddrud ac ansicr. Ac mae atomfeydd yn cynrychioli targedau amlwg i derfysgwyr ac, fel y gwelsom yn yr Wcráin, i bwerau gelyniaethus mewn cyfnod o ryfel”.

Mae ymgyrchwyr hefyd yn argyhoeddedig y bydd niwclear yn gwaethygu tlodi tanwydd a newid yn yr hinsawdd.

Wrth i bobl Cymru wynebu costau ynni cynyddol, gyda llawer mewn tlodi tanwydd, o’r mis nesaf bydd ardoll niwclear newydd yn cael ei ychwanegu at filiau ynni’r holl gwsmeriaid i helpu i dalu am adeiladu atomfa Sizewell C yn Suffolk ac mae cynhyrchu niwclear yn costio llawer mwy na chynhyrchu o ynni adnewyddadwy, sy’n golygu trydan drutach i ddefnyddwyr.

Bydd capasiti cynhyrchu niwclear sylweddol hefyd ond yn dod ar-lein mewn o leiaf degawd, efallai yn hirach, ac efallai byth, pan mai’r cam mwyaf critigol lle gall ymyrraeth ddynol atal tymheredd sy’n codi yn anochel yw nawr. Bydd pob punt sy’n cael ei gwario ar niwclear yn bunt sy’n cael ei hatal rhag cael ei buddsoddi yn y technolegau adnewyddadwy profedig y gellir eu hadeiladu ar raddfa a gallant gyflenwi trydan llawer rhatach a chynaliadwy nawr.

Mae’r grwpiau gwrth-niwclear yn credu’n gryf y gall Cymru ddarparu ar gyfer ei hanghenion ynni ei hun trwy ynni adnewyddadwy yn unig. Mae’n rhaid cyfuno hyn â chyflwyno rhaglen genedlaethol o inswleiddio cartrefi ac adeiladau cyhoeddus yn eang a chynhwysfawr. Byddai’r cyfuniad hwn yn darparu trydan yn gyflymach ac yn rhatach i ddefnyddwyr ac yn gwneud cartrefi yn gynhesach, gan leihau biliau tanwydd a thlodi tanwydd, a gwella iechyd y cyhoedd, tra’n lleihau’r defnydd o ynni a chreu swyddi, gyda llawer o’r rhain yn cael eu cyfeirio at drigolion mewn cymunedau tlotach.

Mae angen i’r fenter hon fod yn ymdrech genedlaethol, gyda’r llywodraeth yn cynorthwyo deiliaid tai a thrigolion i osod systemau adnewyddadwy, fel solar to, i wneud eu cartrefi a’u cymunedau yn fwy effeithlon a hunangynhaliol o ran ynni. Mae’n rhaid gwneud mwy o ymdrech hefyd i ddefnyddio potensial pŵer llanw, micro-hydro a geothermol i gyfrannu at anghenion y genedl.

Wrth wneud y Datganiad hwn, mae ymgyrchwyr yn annog Cynghorwyr lleol, gweinidogion Llywodraeth Cymru, aelodau’r Senedd, ac ASau sy’n cynrychioli etholaethau Cymru yn San Steffan i gofleidio’r weledigaeth hon ac ymuno â chymunedau a phobl Cymru i weithio ‘gyda’n gilydd, yn ddifrifol ac yn gydweithredol, i ddarparu dyfodol ynni cynaliadwy a fforddiadwy i’n cenedl sy’n rhydd rhag melltith ynni niwclear’.

Cadwyd sylwadau gan sawl un o noddwyr y Datganiad:

Jill Evans a Jill Gough, CND Cymru:

“Mae CND Cymru yn llongyfarch grwpiau gwrth-niwclear Cymreig ar eu Datganiad ‘Na i Niwclear, Ie i Ynni Adnewyddadwy a gyhoeddwyd yn Wrecsam heddiw! Rydym yn parhau i fod yn falch o’n gwaith dros nifer o flynyddoedd i gryfhau’r uchelgais ymhlith awdurdodau lleol, grwpiau ac unigolion am Gymru Ddi-niwclear – fel y datganwyd gyntaf ar 23 Chwefror 1982. Gyda newid yn yr hinsawdd, damweiniau niwclear a llygredd ein hamgylchedd, mae’r uchelgais i Gymru ac yn rhyngwladol wedi dod yn bwysicach fyth yn yr unfed ganrif ar hugain”.

Brian Jones, Na i Niwclear yng Nghwm Llynfi:

“Pan oeddem yn ymgyrchu dros Gymru ddiniwclear yn yr 1980au, prin oedd cynhyrchu trydan adnewyddadwy yn bodoli. Nawr mae ynni adnewyddadwy wedi dod yn brif ffrwd, ac mae cymaint yn rhatach nag ynni niwclear, mae’n anodd deall pam mae rhai pobl yn dal eisiau ynni niwclear, er gwaethaf y peryglon, y gost, a’r broblem heb ei datrys o ddelio â’r gwastraff niwclear.”

Linda Rogers, Plaid Werdd Cymru a Phlaid Werdd Gogledd-orllewin Cymru:

“Mae eiriolwyr dros bŵer niwclear wedi ceisio ein perswadio ei fod yn rhad, yna y byddai’n atal newid yn yr hinsawdd ac yn awr, wrth i orsafoedd niwclear ddod yn dargedau milwrol yn gynyddol, byddent yn ein perswadio ei fod yn dda i ddiogelwch. Mae pŵer niwclear yn ansefydlogi’r system, yn beryglus ac yn cynyddu argyfwng newid yn yr hinsawdd yn unig.”  

Nodiadau i Olygyddion:

Cyfeiriwch eich hymholiadau ynghylch y datganiad i’r cyfryngau at Richard Outram, Ysgrifennydd NFLA trwy e-bost: richard.outram@manchester.gov.uk

Dyma Ddatganiad Wresam:

Datganiad Wrecsam – Na i Niwclear, Ie i Ynni Adnewyddadwy i Gymru

Mae’r Datganiad hwn, a gyhoeddir yn Wrecsam ar 25 Hydref 2025, yn dilyn Datganiadau tebyg a wnaed yn Aberystwyth (2017), Machynlleth (2018), Caernarfon (2022) a Chaerdydd (2022).

Rydym yn credu, fel unigolion neu gynrychiolwyr mudiadau sy’n ymgyrchu dros Gymru ddiniwclear ac wedi’i phweru’n gynaliadwy bod:

• Obsesiwn bresennol Llywodraethau San Steffan a Chaerdydd mewen datblygu capasiti newydd mewn ynni niwclear yn ‘Siwrnai Seithug’. Rydym yn gwrthwynebu buddsoddiad cyhoeddus yn y technolegau hyn ac i gyrff cyhoeddus fel Cwmni Egino a Great British Energy – rhai niwclear a sefydlwyd i’w hwyluso. Rydym hefyd yn gwrthwynebu cynlluniau Llywodraeth y DU i symleiddio datblygiad gorsafoedd pŵer niwclear newydd trwy gyflwyno polisïau lleoli ‘dan arweiniad datblygwyr’ (EN-7 ac EN-8), dadreoleiddio’r diwydiant, a chyfyngu ar hawliau gwrthwynebwyr i herio datblygiadau niwclear mewn Llysoedd.
• Bydd niwclear newydd yn gwaethygu’r argyfwng costau byw sy’n wynebu pobl Cymru. Mae ein dinasyddion eisoes yn cael trafferth talu biliau ynni arswydus o uchel, a godir gan gwmnïau tanwydd ffosil sy’n budrelwa. Mae llawer mewn tlodi tanwydd yn cael eu gorfodi i ddewis rhwng gwresogi a goleuo eu cartrefi neu fynd yn llwglyd. Mae niwclear yn golygu biliau ynni uwch hyd yn oed gan y bydd ardoll niwclear ychwanegol yn cael ei gymhwyso i filiau cwsmeriaid o’r mis nesaf i dalu costau datblygwyr niwclear ac mae niwclear yn cynrychioli’r dull drutaf o gynhyrchu trydan.
• Nid yw niwclear newydd yn rhoi ateb i fygythiad newid yn yr hinsawdd sy’n wynebu pobl Cymru. Mae dibyniaeth ar danwydd ffosil wedi arwain at dymheredd byd-eang cynyddol a lefelau’r môr yn codi. Mae gorsafoedd pŵer niwclear yn cymryd gormod o amser i’w hadeiladu a byddant yn dod yn weithredol yn llawer rhy hwyr i fynd i’r afael â’r argyfwng sydd ar y gweill.
• Bydd niwclear newydd yn peryglu iechyd pobl Cymru. Mae cynhyrchu ynni niwclear sifil yn beryglus, gyda’r posibilrwydd o ddamweiniau trychinebus ac mae’n sicr y bydd gorsafoedd ynni niwclear newydd yn dargedau blaenoriaeth i derfysgwyr, seiberdroseddwyr ac – fel y mae’r rhyfel yn yr Wcráin wedi dangos – pwerau gelyniaethus ar adeg rhyfel. Mae niwclear sifil hefyd yn gysylltiedig â niwclear milwrol ac nid yw Cymru’n ceisio unrhyw ran mewn gwrthdaro niwclear a fyddai’n dinistrio ein cenedl. Mae bod yn agored i ymbelydredd yn effeithio’n andwyol ar iechyd pobl, gydag astudiaethau yn dangos mwy o achosion o ganserau, strôc a chlefyd cardiofasgwlaidd. Mae hyn wedi’i ddogfennu yn Llyn Trawsfynydd. Mae ymchwil yn dangos bod menywod a phlant yn cael eu heffeithio’n anghymesur, ond mae hyn yn aml yn cael ei anwybyddu.
• Bydd niwclear newydd yn niweidio tirwedd ac amgylchedd Cymru yn ddiwrthdro. Bydd cynhyrchu niwclear yn gwenwyno ein dyfrffyrdd, ein hatmosffer a’n harfordir â halogiad ymbelydrol. Mae gorsafoedd ynni niwclear yn strwythurau ymwthgar ac yn aml yn hyll gyda milltiroedd o wifren perimedr a gwarchodwyr arfog. Nid yw hyd yn oed yr hyn a elwir yn Adweithyddion Modiwlaidd Bach yn fach! Mae’n arbennig o gywilyddus bod gwleidyddion yn parhau i lobïo dros ddatblygiadau niwclear newydd yn Eryri, prif Barc Cenedlaethol Cymru, ac ar Ynys Môn hardd. Ac ar ôl sawl degawd mae cynhyrchu niwclear yn gadael gorsafoedd halogedig a gwastraff gwenwynig, wedi’u gadael i genedlaethau’r dyfodol ddelio â nhw ar gost enfawr dros filoedd o flynyddoedd.
• Bydd dibyniaeth ar ynni niwclear yn atgyfnerthu dibyniaeth Cymru ar dechnoleg, cyllid a chynhyrchion tanwydd wraniwm tramor gan fod y rhain yn gyfystyr â chynhyrchu niwclear. Mae niwclear newydd yn cysylltu Cymru â Lloegr ymhellach gan fod y prif fuddiolwyr ar gyfer cynhyrchu niwclear yng Nghymru yn ddefnyddwyr o Loegr, gan wneud dyheadau am annibyniaeth yn llai cyraeddadwy. Bydd prosiectau niwclear yn Wylfa ar Ynys Môn ac yn Nhrawsfynydd yng Ngwynedd, rhannau o Ogledd Cymru lle mae’r Gymraeg yn iaith gyntaf, yn anochel yn arwain at fewnlifiad enfawr o weithwyr adeiladu a gweithredwyr gorsafoedd, na fydd y rhan fwyaf ohonynt yn siarad Cymraeg. Bydd hyn yn arwain at leihau defnydd ein hiaith genedlaethol ac yn niweidio treftadaeth ieithyddol y rhanbarth.

Felly rydym yn argyhoeddedig:

• Nad yw niwlear yn ateb i dlodi tanwydd na newid yn yr hinsawdd, ac ni all, ac mae’n rhaid iddo beidio â bod, yn ddyfodol ein hynni yng Nghymru; yn hytrach, credwn y gall lleihau’r galw, trwy wella effeithlonrwydd ynni ac inswleiddio ein hadeiladau a newid ein ffordd o fyw a’n hymddygiad, ochr yn ochr â chynhyrchu a storio ynni adnewyddadwy trwy gyflogi’r amrywiaeth lawn o dechnolegau sydd ar gael ac sy’n dod i’r amlwg sy’n tynnu ar adnoddau naturiol amlwg ein cenedl ddarparu ynni fforddiadwy a chynaliadwy i bobl, cymunedau a busnesau Cymru yn y tymor canolig, tra hefyd yn mynd i’r afael â her newid yn yr hinsawdd.
• Bydd pobl a chymunedau Cymru yn dod yn fwy grymus a byddant yn dod o hyd i fwy o bwrpas wrth gymryd camau unigol a gweithio ar y cyd i gynhyrchu, storio a dosbarthu eu hynni gwyrdd eu hunain gan wybod bod hyn er budd y gymuned ac nid er elw. Rydym yn canmol yr unigolion a’r grwpiau hynny yng Nghymru sy’n ymwneud â chynhyrchu ynni gan ddefnyddio technolegau adnewyddadwy neu sy’n gweithio yn erbyn ynni niwclear.
• Bydd dyfodol o’r fath i’n cenedl yn golygu creu llawer mwy o swyddi hygyrch a chynaliadwy, a mwy o fynediad at ynni fforddiadwy a chynaliadwy, i bobl Cymru, gan gynnwys ein dinasyddion sy’n byw mewn cymunedau ynysig, nag y gall y defnydd parhaus o danwydd ffosil a mynd ar drywydd ynni niwclear sifil yn ofer.
• Felly, rydym yn galw ar holl wleidyddion, cymunedau a phobl Cymru i weithio gyda’i gilydd, yn ddifrifol ac yn gydweithredol, i ddarparu dyfodol ynni cynaliadwy a fforddiadwy i’n cenedl sy’n rhydd rhag malltod ynni niwclear; i’r perwyl hwn rydym yn penderfynu creu strwythurau, cynnal gweithgareddau a digwyddiadau a chynnig cefnogaeth i actifyddion a grwpiau cymunedol yng Nghymru sy’n cynhyrchu’n gynaliadwy neu’n gweithio yn erbyn ynni niwclear.

Llofnodwyd,

Deilwen Evans ar ran CADNO (Cymdeithas Atal Dinistr Niwclear Oesol)
Jill Evans a Jill Gough aqr ran CND Cymru
Robat Idris ar ran Cymdeithas yr Iaith
Awel Irene ar ran Heddwch Ar Waith
Brian Jones ar ran Na i Niwclear yng Nghwm Llynfi
Cynghorydd Sue Lent – Awdurdodau Lleol Diniwclear Cymru
Dylan Morgan ar ran PAWB
Linda Rogers ar ran  Plaid Werdd Cymru a Phlaid Werdd Gogledd-orllewin Cymru